Antalya’da 1958’den bu yana süren milyarlık miras davasında, Dumlupınar Bulvarı ve adliye çevresindeki yollar için kapatma kararı verildi.
Antalya’nın Muratpaşa ve Konyaaltı ilçelerinde yer alan Meltem ve Bahçelievler mahalleleri ile Konyaaltı Beach Park’ı da içine alan yaklaşık 2 milyon 400 bin metrekarelik dev bir arazi üzerindeki mülkiyet anlaşmazlığı, 1958 yılından bu yana sürüyor. Nefes’te yer alan habere göre, Aradan geçen onlarca yıl boyunca süren hukuk mücadelesi, farklı mahkemelerde açılan davalarla birlikte büyüyerek devam etti. Son olarak Dumlupınar Caddesi, İsmail Baha Sürelsan Caddesi, 6’ncı Cadde ve 3844 Sokak gibi kentin önemli ulaşım arterlerinin bulunduğu bölgelerle ilgili kapatma kararı alındı.
Kararın Temeli: Miras Hakkı ve Kamulaştırma İhlalleri
Söz konusu bölgeler, tarihi şahsiyetler olan Arap Süleyman ve Hacı Bekirzade Mehmet Ağa adına kayıtlı araziler olarak tespit edilmişti. Ancak yıllar içinde bu alanlarda çeşitli kamu yatırımları yapılmış, yollar açılmış, kamu hizmet alanları kurulmuştu. 2006 yılında Kadastro Mahkemesi tarafından verilen karar, bu dev arazilerin söz konusu şahısların mirasçılarına ait olduğuna hükmetmişti. Ancak bu karara rağmen birçok alanda kamulaştırma bedelleri ödenmemiş, bazı işlemler ise hukuken geçerli sayılmamıştı.
Bu nedenle, mirasçılar adına süreci takip eden Avukat Necati Yılmaz, 2012 yılında Dumlupınar Bulvarı için kamulaştırma bedeli talebinde bulundu. Ancak ilk derece mahkemesi davayı reddetti, Yargıtay da bu kararı onadı. Konu bununla da sınırlı kalmadı. Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapıldı ve AYM, mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti. AYM kararında, geçmişte yapılan kamulaştırma işlemlerinin kadastro süreci tamamlanmadan hukuken geçersiz olduğu ifade edildi.
“Sakız Parası” Olarak Nitelendirilen Bedeller
Avukat Necati Yılmaz, 1960’lı yıllarda ödenen kamulaştırma bedellerinin bugünkü ekonomik şartlarda hiçbir anlam ifade etmediğini belirtti. “30 dönüm arazi için 30 bin lira gibi komik rakamlar ödenmişti. Enflasyon karşısında bu rakamlar artık sadece sembolik değer taşıyor, adeta sakız parası kadar bile değil” dedi.
AİHM’den Türkiye’ye Mülkiyet İhlali Kararı
Türkiye’de AYM kararı sonrasında süreç AİHM’e taşındı. Kamulaştırma bedellerinin düşüklüğü nedeniyle iç hukuk yolları tükenince, mirasçılar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurdu. AİHM, toplam 67 dosyada mülkiyet hakkı ihlali kararı verdi. İlk karar Ekim 2019’da geldi ve bu karar, Türkiye’nin kamu adına gerçekleştirdiği işlemlerde hak sahiplerine ödeme yapılmadığını ortaya koydu.
Avukat Yılmaz, bu kararlar doğrultusunda yeniden yargılama talebinde bulunduklarını ve sürecin hala devam ettiğini kaydetti. Kararlar sonrası devlet, 2019 yılında Kamulaştırma Yasası’na ek 3 madde ekleyerek kamulaştırma tarihindeki bedelin Yİ-ÜFE ile güncellenerek ödenmesini düzenledi. Ancak bu düzenleme AYM tarafından iptal edilmedi.
Yollar Neden Kapatılıyor? Amaç Ne?
Yolların kapatılmasına ilişkin verilen kararların hukuki dayanağı “meni müdahale” yani el atmanın önlenmesi davası olarak geçiyor. Yani yollar, kamulaştırması yapılmadan kamu hizmetine açılmış ve mülkiyet hakkı sahiplerine ödeme yapılmamışsa, bu alanların kapatılması yönünde karar çıkabiliyor.
Dava neticesinde, 2023 yılında Dumlupınar Bulvarı’nın kapatılmasına yönelik mahkeme kararı verildi. Ancak Yılmaz, bu kararın uygulanması için adım atmadıklarını, öncelikli amaçlarının yol kapatmak değil, çözüm bulmak olduğunu vurguladı: “Biz de bu şehirde yaşıyoruz. İnsanları ve belediyeyi zor durumda bırakmak istemiyoruz. Amacımız net: Kamulaştırma yapılsın, hak sahiplerinin bedeli ödensin.”
Tahmini Değer: 5 Milyar TL’yi Aşıyor
112 bin metrekarelik alanda verilen kapatma kararının bedeli ise henüz belirlenmiş değil. Ancak Avukat Yılmaz’a göre, metrekaresi ortalama 50 ila 60 bin TL olan bölgede, söz konusu değer 5 milyar TL’yi aşabilir. Üstelik bu alan 2017 yılında Karayolları’ndan Büyükşehir Belediyesi’ne devredilmiş durumda. Yılmaz, “Bu ciddi bir yük. Belediyenin altından kalkıp kalkamayacağı belli değil. Ancak devletin ve belediyelerin birlikte çözüm üretmesi gerekiyor” dedi.
Adliye Personeli İçin Giriş Yolu Da Tehlikede
Mirasçıların talepleri yalnızca Dumlupınar Bulvarı ile sınırlı değil. Antalya Adliyesi’nin çevresindeki yollarla ilgili de kapatma kararları alındı. Bu alanlar arasında adliyenin arka cephesindeki lojmanlara geçiş sağlayan yollar da bulunuyor. Avukat Yılmaz, bu kararların Muratpaşa Belediyesi’ni ilgilendirdiğini ifade ederek, “Kapatırsak, adliyeye araçla giriş bile mümkün olmaz. Hakim ve personel içeriye giremez. Biz bu kararı uygulamak istemiyoruz. Kararı aldık ama uygulamayı düşünmüyoruz. Çözüm arıyoruz” dedi.
