Anayasa Mahkemesi, turist rehberliği meslek odaları ve birliklerinin denetim sırasında belge sunma ve disiplin işlemleriyle ilgili bazı yetkilerini iptal etti. AYM, düzenlemeleri hukuk devleti ilkesine aykırı buldu. Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Anayasa Mahkemesi (AYM), 7500 sayılı “Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kapsamında yapılan bazı düzenlemeleri kısmen iptal etti. Karar, Resmi Gazete’de yayımlandı ve 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
CHP’nin başvurusunu değerlendiren AYM, turist rehberlerinin bağlı olduğu meslek odaları ve bu odaların üst kuruluşu olan birliklerin bazı denetim ve disiplin yetkilerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.
Mahkeme, Kültür ve Turizm Bakanlığı denetimleri sırasında meslek odaları ve birliklerin “her türlü bilgi ve belgeyi verme zorunluluğu” yönündeki düzenlemeyi iptal etti. Gerekçede, bu zorunluluğun sınırlarının belirsiz olduğu, kişisel verilerin korunması ilkesiyle çeliştiği ve hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu ifade edildi.
Ayrıca AYM, turist rehberleri birliklerine disiplin işlemlerini yönetmelikle düzenleme yetkisi tanıyan hükmü de iptal etti. Yüksek Mahkeme, bu yetkinin sınırlarının açık biçimde belirlenmediğini, birliklere geniş ve denetimsiz bir takdir alanı tanındığını vurgulayarak düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı buldu.
Bununla birlikte, AYM bazı maddeleri ise Anayasa’ya uygun buldu.
Buna göre:
Turist rehberi olmak için “devletin egemenlik alametlerini ve organlarının saygınlığına karşı suç işlememiş olmak” şartı geçerli kalacak.
Bölgesel ve ülkesel Türkçe rehber istihdamı ile Çince gibi Uzak Doğu dillerinden en az birini bilen kişilerin lisans mezunu olmasalar da rehber olabilmelerine imkân tanıyan hükümler Anayasa’ya uygun bulundu.
Sanat tarihi ve arkeoloji mezunlarının bazı eğitimlerden muaf tutulmasına yönelik düzenleme ile Türkçe rehberlerin ücretlerinin belirlenmesiyle ilgili maddeler de iptal edilmedi.
Anayasa Mahkemesi, denetim ve disiplinle ilgili iptal kararlarının yürürlüğe giriş tarihi olarak Resmi Gazete’de yayımlanmasının üzerinden 9 ay sonrası olarak hüküm kurdu. Bu sürenin, yasa koyucuya yeni düzenleme yapması için tanındığı belirtildi.
