Sabiha Gökçen Havalimanı’nda uçuş planlama ve operasyon süreçleri artık tamamen yerli yazılım HUPS ile yönetiliyor. Sistem, maliyet avantajı ve gerçek zamanlı veri akışıyla dikkat çekiyor.
Sabiha Gökçen Havalimanı’nda dijital dönüşümde önemli bir adım atıldı. Daha önce yabancı menşeli yazılımlarla yürütülen uçuş planlama, veri akışı ve park yeri yönetimi süreçleri, artık tamamen yerli ve milli yazılım olan HEAŞ Uçuş Planlama ve Takip Sistemi (HUPS) ile gerçekleştiriliyor.
Savunma Sanayii Başkanlığı iştiraki olan HEAŞ bünyesinde geliştirilen sistem, havalimanındaki tüm paydaşların ana veri kaynağı haline geldi. Havayolu şirketlerinden yer hizmetlerine, terminal işletmecilerinden güvenlik birimlerine kadar geniş bir ağ, HUPS üzerinden anlık veri akışıyla yönetiliyor.
Gerçek Zamanlı ve Entegre Yönetim
HUPS, havalimanındaki uçuş ve yer trafiğini eş zamanlı olarak yönetmek üzere tasarlandı. Sistem; Pegasus ve AJet gibi havayolu şirketleriyle birlikte Devlet Hava Meydanları İşletmesi Slot Koordinasyon Merkezi ve yer radarı gibi kritik yapılarla tam entegre çalışıyor.
Bu sayede uçuşlardaki gecikmeler, erken inişler veya operasyonel değişiklikler anlık olarak sisteme yansıtılıyor. Özellikle uçak park planlaması gibi dinamik süreçler saniyeler içinde güncellenerek operasyonların kesintisiz ilerlemesi sağlanıyor.
Havalimanı operasyonlarının giderek yoğunlaşmasıyla birlikte böyle bir sisteme duyulan ihtiyacın arttığını belirten HEAŞ Yazılım Geliştirme ve Uygulama Şefi Barış Biçer, yazılımın ilk versiyonunun 2010 yılında devreye alındığını ifade etti.
Yerli Yazılımın Sağladığı Avantajlar
Yıllar içinde geliştirilen HUPS, başlangıçta dört modülle çalışırken bugün yaklaşık 18 modüle ulaşmış durumda. Tamamen havalimanının ihtiyaçlarına göre tasarlanan sistem, “terzi dikimi” modeliyle esnek ve geliştirilebilir bir yapıya sahip.
Biçer, yabancı yazılımların yüksek maliyetli olduğunu ve ihtiyaçlara hızlı yanıt veremediğini belirterek, HUPS sayesinde bu bağımlılığın ortadan kaldırıldığını vurguladı. Yerli yazılım sayesinde hem lisans hem de bakım maliyetlerinde ciddi tasarruf sağlanırken, yeni taleplerin hızlı şekilde sisteme entegre edilebildiği ifade edildi.
Ayrıca sistemin tamamen kurum içinde geliştirilmesi, veri güvenliği açısından da önemli bir avantaj sunuyor. Operasyonel verilerin kontrolü doğrudan kurum bünyesinde sağlanarak dışa bağımlılık en aza indiriliyor.
Operasyonel Verimlilik Artıyor
HUPS’un en önemli katkılarından biri de operasyonel verimlilikte sağladığı artış oldu. Ramp Kule’de görevli ekipler, sistem sayesinde uçakların park pozisyonlarını saniyeler içinde belirleyebiliyor.
HEAŞ Uçuş Hizmetleri Müdürü Ayşegül Emir Varlıklı, sistemin havalimanının ihtiyaçlarına birebir uyum sağladığını belirterek, tüm uçuş bilgilerinin tek bir merkezde toplandığını ve paydaşlarla anlık olarak paylaşıldığını ifade etti.
Varlıklı, daha önce kullanılan yabancı yazılımlarda değişikliklerin hem maliyetli hem de zaman alıcı olduğunu, HUPS ile bu sürecin tamamen ortadan kalktığını söyledi. Sistem sayesinde ihtiyaç duyulan güncellemeler hızlıca yapılabiliyor ve operasyonel süreçler kesintiye uğramıyor.
Yoğun Trafikte Başarılı Performans
Sabiha Gökçen Havalimanı’nda 2025 yaz sezonunda günlük 850 uçuşla rekor kırılırken, HUPS bu yoğunluğu sorunsuz şekilde yönetmeyi başardı. Sistemin yüksek trafik kapasitesine uyum sağlayabilmesi, yazılımın güvenilirliğini ve etkinliğini ortaya koydu.
Önümüzdeki yıllarda yolcu ve uçuş sayısında artış beklenirken, HUPS’un bu büyümeye hazır olduğu belirtiliyor. Geliştirilebilir yapısı sayesinde sistemin farklı ihtiyaçlara hızlıca adapte olabileceği ifade ediliyor.
Diğer Havalimanlarına Açılabilir
Yetkililer, HUPS’un gerekli düzenlemelerle diğer havalimanlarında da kullanılabileceğini belirtiyor. Bu durum, Türkiye’nin havacılık teknolojileri alanında dışa bağımlılığını azaltma potansiyelini güçlendiriyor.
Yerli yazılımın yaygınlaşmasıyla birlikte hem maliyet avantajı sağlanması hem de ulusal teknoloji ekosisteminin güçlenmesi hedefleniyor.
Sabiha Gökçen Havalimanı’nda devreye alınan HUPS, yalnızca bir yazılım projesi olmanın ötesinde, Türkiye’nin havacılıkta dijitalleşme ve yerli teknoloji üretimi konusundaki kararlılığının somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
