BKM verilerine göre 2025’te Türklerin yurt dışı harcamaları 700 milyar TL’ye yaklaşarak ilk kez turist alışverişini geçti. Türkiye’de fiyatların artması, alışverişin yönünü tersine çevirdi.
Türkiye’nin uzun yıllardır alışkın olduğu alışveriş dengesi 2025 yılında tersine döndü. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, Türk vatandaşlarının yurt dışındaki fiziki alışveriş harcamaları ilk kez yabancı turistlerin Türkiye’deki alışveriş hacmini geride bıraktı. Yıllardır “alışveriş cenneti” olarak öne çıkan Türkiye, hem yüksek enflasyon hem de azalan kur avantajı nedeniyle bu konumunu kaybetmeye başladı.
2025 yılı verilerine göre, Türklerin yurt dışında yaptığı alışveriş harcamaları %67 artışla 699,7 milyar TL‘ye ulaştı. Aynı dönemde yabancıların Türkiye’de gerçekleştirdiği alışveriş harcamaları ise yalnızca %6 artarak 496,2 milyar TL seviyesinde kaldı. Bu fark, Türkiye’nin alışveriş dengesinde son yılların en radikal değişimlerinden birine işaret ediyor.
İşlem Sayılarında da Büyük Değişim
Harcama tutarlarının yanı sıra işlem adetleri de dikkat çekici bir değişim gösterdi. 2024 yılında yabancıların Türkiye’de yaptığı alışveriş işlem sayısı 149,3 milyon iken, bu sayı 2025’te 122,9 milyona geriledi. Buna karşılık, Türklerin yurt dışı alışveriş işlem adedi 379,4 milyondan 500,6 milyona yükseldi.
Bu tablo, Türk vatandaşlarının yurt dışında daha sık ve yaygın alışveriş yaptığına; yabancı turistlerin ise Türkiye’de daha az işlemle, daha pahalı ürünlere yöneldiğine işaret ediyor.
Fiyat Farkı Yüzde 20’ye Kadar Çıktı
Uzmanlara göre bu kırılmanın temelinde üç ana neden yatıyor:
- Türkiye’nin Pahalılaşması: Yüksek enflasyon nedeniyle Türkiye’deki fiyatlar yabancılar için de cazibesini yitirdi. 2022-2023 yıllarında döviz kuru avantajı sayesinde Türkiye, turistler için alışveriş cenneti hâline gelmişti. Ancak son iki yılda kur artışının enflasyonun gerisinde kalması, bu avantajı ortadan kaldırdı.
- “Türkiye Pahalı Ülke” Algısı: Özellikle tekstil, ayakkabı ve kozmetik ürünlerinde Türkiye, birçok Avrupa ülkesine kıyasla artık %20’ye varan fiyat farkıyla daha pahalı konuma geldi. Bu durum, yabancıların alışveriş iştahını önemli ölçüde azalttı.
- Yerli Tüketicinin Fiyat Bilinci: Türk tüketiciler, özellikle Balkanlar, Avrupa ve Orta Doğu’daki şehirlerde daha uygun fiyatlara alışveriş yapabildiklerini fark etti. Bu da Türkiye’den Avrupa’ya alışveriş turları düzenlenmesini yaygınlaştırdı.
Turizm Bölgeleri Risk Altında
Ekonomim yazarı Yener Karadeniz’in haberine göre, 2022 ve 2023 yıllarında turist alışverişi, Türklerin yurt dışı harcamalarının neredeyse iki katına ulaşmıştı. Ancak 2025’te tablo tam tersine döndü.
Bu dönüşüm, özellikle turistik bölgelerdeki AVM’ler, butik mağazalar ve yerel esnaf açısından önemli bir gelir kaybına işaret ediyor. Sektör temsilcileri, 2022-2023 yıllarında turist alışverişinin perakende harcamalarındaki payının %30-35 seviyelerinde olduğunu; 2025’te ise bu oranın %10’un altına gerilediğini ifade ediyor.
İç Talep Üzerinde Baskı Artıyor
Yerli tüketicinin harcamasının yurt dışına kayması, iç piyasadaki talep üzerinde de baskı yaratıyor. Uzmanlara göre bu trendin sürmesi hâlinde, hem perakende sektörü hem de genel ekonomik yapı ciddi bir dönüşümle karşı karşıya kalabilir.
