Çanakkale’nin Assos bölgesinde tarım arazilerinin ekoturizm ve kırsal turizm planlarıyla yapılaşmaya açıldığı iddiaları tartışma yaratıyor. Resmi kayıtlarda turizm tesisi olarak görünen bazı projelerin villa yerleşimi şeklinde pazarlanması dikkat çekiyor.
Çanakkale’nin önemli turizm destinasyonlarından Assos’ta, Balabanlı’dan Paşaköy’e uzanan hatta tarım arazilerinin “ekoturizm” ve “kırsal turizm tesisi” planları kapsamında yapılaşmaya açıldığı yönündeki tartışmalar büyüyor. Bölgedeki bazı projelerin resmi kayıtlarda turizm tesisi olarak yer almasına rağmen, sahada villa yerleşimi konseptiyle pazarlanması eleştirilere neden oluyor.
Pandemi sonrası dönemde hız kazanan süreçte, tarla vasfındaki araziler için hazırlanan özel imar planlarıyla birlikte villa tipi projelerin sayısında artış yaşandığı belirtiliyor. Evrensel’in haberine göre, ekoturizm amacıyla planlanan bazı alanlarda fiilen ikinci konut niteliği taşıyan projeler geliştiriliyor.
Turizm Tesisi Kayıtlarında Villa Projeleri
Balabanlı köyündeki 133 ada 62 numaralı parsel, resmi kayıtlarda “ekoturizm/kırsal turizm tesis alanı” olarak görünmesine rağmen, tanıtımlarda 55 adet müstakil villadan oluşan bir yaşam alanı olarak pazarlanıyor. “Agora Assos Evleri” adıyla duyurulan projede ortak havuzlar, sosyal alanlar ve site içi yollar yer alıyor.
Benzer şekilde Paşaköy’deki Arriva Terra Vita projesi de planlarda turizm alanı olarak tanımlanırken, tanıtımlarında “eko yaşam” ve “villa yaşamı” kavramları öne çıkarılıyor. Bölgede farklı markalar tarafından geliştirilen benzer projelerin sayısının arttığı ifade ediliyor.
Arazi Fiyatları Hızla Yükseldi
Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Müge Özgüven’e göre pandemi sonrası dönemde ekoturizm imarlı alanlara yönelik talep ciddi şekilde arttı. Balabanlı Tilkitepe bölgesinde birkaç yıl önce metrekare fiyatı 150-250 lira seviyesinde olan tarlaların bugün 1.500-1.600 liraya kadar yükseldiği belirtiliyor. Ekoturizm imarlı alanlarda ise metrekare fiyatlarının 7 bin ila 10 bin lira arasında değiştiği ifade ediliyor.
Birçok arazinin tarımsal üretim değeri üzerinden satın alındıktan sonra “doğada yaşam”, “eko köy” ve “köy hayatı” gibi kavramlarla çok daha yüksek fiyatlarla pazara sunulduğunu belirtiyor.
İkinci Konut Tartışması Derinleşiyor
Yüksek Şehir Plancısı Buse Fındıklı, bölgede yaşanan dönüşümün kırsal kalkınmadan çok ikinci konut üretimine dönüştüğünü savunuyor. Fındıklı’ya göre kamuya açık turizm tesisi yapılacağı beyanıyla alınan izinler sonrasında, yalnızca mülk sahiplerinin yararlandığı kapalı yerleşimler ortaya çıkıyor.
Ekoturizm tesislerinin yerel halkın turizm gelirlerinden faydalanmasını sağlaması gerektiğini, ancak sahadaki birçok uygulamanın bu amacın dışına çıktığını dile getiriyor. Ayrıca yapılaşmanın doğal alanları parçaladığı, ekolojik koridorları etkilediği ve zeytinlikler üzerinde baskı oluşturduğu yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Plan Değişiklikleri ve Yeni Yatırım Modeli
2021 yılında bazı ekoturizm planları mahkeme kararlarıyla iptal edilirken, süreç yeni kurum görüşleri ve teknik raporlarla yeniden şekillendirildi. 2025 yılında çevre düzeni planında yapılan değişikliklerle ekoturizm tesisleri için minimum 25 bin metrekare parsel büyüklüğü şartı getirildi. Bu düzenleme, küçük ölçekli yerel yatırımcılar yerine büyük sermaye gruplarının bölgede daha etkin hale gelmesine yol açtı.
Bölgede yaşanan gelişmeler, ekoturizm yatırımlarının kırsal kalkınmaya mı yoksa ikinci konut üretimine mi hizmet ettiği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşırken, Assos hattındaki yapılaşmanın geleceğiyle ilgili soru işaretlerini de artırıyor.
