Kemer’de 49 yıllığına turizm yatırımı için tahsis edilen İdyros Antik Kenti çevresindeki sondajlarda Roma ve Bizans dönemlerine ait bulgular ortaya çıkarıldı. Antalya Kent Konseyi, 900 yataklı otel projesinin kültürel mirasa geri dönülmez zarar verebileceğini belirterek inşaatın durdurulmasını istedi.
Antalya’nın Kemer ilçesindeki İdyros Antik Kenti ve çevresinde planlanan 900 yataklı otel projesi, Antalya Kent Konseyi Kültürel Miras Çalışma Grubu’nun hazırladığı raporla yeniden gündeme geldi. Raporda, otel sahasında yapılan sondajlarda Roma ve Bizans dönemlerine tarihlenen yapı kalıntıları ile çok sayıda arkeolojik buluntu ortaya çıkarıldığı belirtilerek, alanın bütüncül biçimde korunması çağrısı yapıldı.
293 bin metrekarelik alan 49 yıllığına tahsis edildi
Raporda aktarılan bilgilere göre, kullanım süresi 2020’de sona eren yaklaşık 293 bin 500 metrekarelik sit ve orman arazisi yeniden turizm tahsisine konu edildi. Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 23 Aralık 2022 tarihli kararının ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Antalya İl Müdürlüğü, 22 Mart 2023’te imar planı değişikliklerini askıya çıkardı. Alan Nisan 2023’te 49 yıllığına Özak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’ye tahsis edildi.
Sondajlarda Roma ve Bizans izleri
Bölge halkının inşaat faaliyetlerine yönelik başvuruları ve devam eden yargı sürecinin ardından, şirketin talebi doğrultusunda Mart ve Nisan 2026’da Antalya Müze Müdürlüğü tarafından sondaj kazıları gerçekleştirildi.
Rapora göre sondajlarda MS 3. ile 6. yüzyıllara tarihlenen bir hamam yapısına ait hypocaust, yani alttan ısıtma sistemi ortaya çıkarıldı. Ayrıca sağlam durumdaki künk hattı, büyük boy pithos, kiremit çatılı mezar kalıntıları ve geniş bir işlik alanı belirlendi. Çalışmalarda 142 envanterlik eser ile çok sayıda seramik, mermer, taş ve cam buluntunun kayıt altına alındığı aktarıldı.
Likya’da özgün şehir planlaması
Raporda İdyros’un Klasik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde yerleşim gördüğüne dikkat çekildi. Çalış Tepe’den sahile doğru uzanan teraslama sisteminin, Likya coğrafyasındaki bir liman kentinde görülen özgün şehir planlama örneklerinden biri olduğu ifade edildi.
Otel sahasının yakınındaki Ağva Burnu’nun da I. Dünya Savaşı sırasında Fransız savaş gemileri Paris II ve Aleksandra’nın batırılmasıyla ilişkilendirilen Yüzbaşı Mustafa Ertuğrul Aker Tabyası’nı barındırdığı hatırlatıldı.
Sualtı kültürel mirası da gündemde
Kent Konseyi raporunda yalnızca karadaki kalıntılara değil, kıyıdaki arkeolojik değerlere de dikkat çekildi. Antik kentin kıyı şeridinin yaklaşık 20-25 metre açığında su altında kesme taş bloklar, duvar yapıları ve mendirek kalıntılarının fotoğraflandığı belirtildi.
Bu bulguların bölgenin sualtı arkeolojisi bakımından yüksek potansiyele sahip olduğuna işaret ettiği kaydedilirken, otel kompleksi ve kıyıda yapılabilecek düzenlemelerin kültürel mirasın bütünlüğü üzerinde risk oluşturabileceği savunuldu.
Bakanlığa “inşaatı durdurun” çağrısı
Antalya Kent Konseyi Kültürel Miras Çalışma Grubu Başkanı A. Esin Kuleli, Başkan Vekili Kemal Reha Kavas ve Sekreter Seval Gelen imzasını taşıyan raporda, alanın farklı sit dereceleri üzerinden yapılaşmaya açılmasının yeniden değerlendirilmesi istendi.
Raporda mevcut uygulamaların 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Türkiye’nin taraf olduğu kültürel mirasın korunmasına ilişkin uluslararası düzenlemeler açısından sorun oluşturduğu görüşü dile getirildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na çağrı yapan Antalya Kent Konseyi, kamu zararının ve geri dönüşü mümkün olmayan tahribatın önüne geçilmesi amacıyla inşaat faaliyetlerinin durdurulmasını talep etti. Konsey ayrıca yaklaşık 293 bin 500 metrekarelik alanın tamamının kültürel ve doğal değerleriyle birlikte ele alınarak bütüncül koruma statüsü altında tescil edilmesini istedi.
