Jeopolitik krizler turizm sektörünü derinden sarsıyor. ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları, Rusya-Ukrayna savaşı ve artan güvenlik kaygıları seyahat rotalarını değiştirirken, küresel turizm dengesi bozuldu ve açık 72 milyar dolara ulaştı.
Rekor talep, kırılgan dengeler
Küresel turizm sektörü, artan uluslararası seyahat hacmine rağmen savaşlar ve jeopolitik gerilimlerin gölgesinde yön değiştiriyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2025 itibarıyla uluslararası seyahatler 1,5 milyar gecelemeye ulaşarak pandemi öncesi seviyeleri aşsa da sektör ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya.
Çatışmalar seyahat akışını kesiyor
Rusya-Ukrayna savaşı ile ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, turizm hareketlerini doğrudan etkileyen başlıca gelişmeler arasında yer alıyor. Özellikle Ortadoğu’da artan gerilim, hava sahalarının kapanmasına ve binlerce uçuşun iptal edilmesine neden oldu. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi verilerine göre bölge turizmi günlük en az 600 milyon dolar gelir kaybı yaşıyor.
İsrail’de 7 Ekim 2023 sonrası turizm sektörü büyük darbe aldı. Ülkeye gelen turist sayısı 2019’a kıyasla yüzde 71 düşerek 1,3 milyona geriledi. Karayipler’de de ABD operasyonları nedeniyle rezervasyon iptalleri yaşanırken, krizlerin yalnızca savaş bölgelerini değil küresel turizm zincirini etkilediği görülüyor.
Yeni rotalar, yeni tercihler
Rusya-Ukrayna savaşı turist haritasını kökten değiştirdi. 2024 yılında Schengen bölgesine giden Rus turist sayısı 2019’a göre yüzde 90 azaldı. Rus turistler Avrupa yerine Türkiye, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Vietnam ve Endonezya gibi alternatif destinasyonlara yöneldi. Türkiye, vizesiz erişim avantajıyla bu süreçte öne çıkan ülkelerden biri oldu.
Hava sahası kısıtlamaları da uçuş sürelerini uzatarak maliyetleri artırdı. Londra-Delhi uçuşu yaklaşık 1 saat, Tokyo uçuşları ise 2 saate kadar uzadı ve bu durum bilet fiyatlarına doğrudan yansıdı.
Asya’nın yükselen turist gücü
Turizmde dikkat çeken bir diğer unsur Çin’in yükselişi oldu. Çinli turistler 2025 yılında Amerikalılardan 50 milyar dolar daha fazla harcama yaparak küresel liderliğe ulaştı. Ancak Çin yönetiminin seyahatleri politik bir araç olarak kullanması, bazı destinasyonlara yönelik kısıtlamalar getirilmesine neden oluyor.
Küresel liderde gerileme sinyali
ABD ise küresel turizm artışından faydalanamayan nadir ülkelerden biri haline geldi. Yabancı ziyaretçi sayısı yüzde 6 düşerken, Kanadalı turist sayısındaki azalma yüzde 20’ye ulaştı. Ülkenin turizm açığı ise 72 milyar dolara çıktı. Uzmanlar bu düşüşü vize süreçleri, güvenlik politikaları ve değişen ülke algısıyla ilişkilendiriyor.
Sektörün yönünü siyaset belirliyor
Tüm bu gelişmeler, turizmin artık sadece ekonomik değil aynı zamanda jeopolitik bir alan haline geldiğini gösteriyor. Buna rağmen küresel seyahat talebinin önümüzdeki 10 yılda yüzde 50 artması bekleniyor.
