Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2025’te 52-53 milyon yabancı turist ile Türkiye’nin dünyada 4’üncü sıraya yükseldiğini açıkladı. Ancak sınır illerine giriş yapan ve büyük bölümü gecelemeyen ziyaretçiler hesaba katıldığında, gerçek turist sayısının 40-42 milyon bandında olabileceği ileri sürülüyor. Veriler, “turist” ile “günübirlikçi” ayrımını yeniden gündeme taşıdı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre Türkiye, 2025 yılında 52-53 milyon yabancı turist ağırlayarak dünyada 4’üncü sıraya yükseldi. Açıklanan rakamlar kamuoyunda memnuniyet yaratırken, Ekonomist Erol Karabulut’un analizine göre söz konusu sayının niteliği üzerine tartışma başlattı. Özellikle “turist” ile “günübirlikçi ziyaretçi” arasındaki fark, Türkiye’nin gerçek turist sayısının ne olduğu sorusunu gündeme taşıdı.
2025 yılında Türkiye’nin 10 karasal sınır ilinden giriş yapan yabancı ziyaretçi sayısı 9,5 milyonu aştı. Ancak bu ziyaretçilerin yalnızca yaklaşık yüzde 9’u, yani 872 bin 500 kadarı konaklama yaptı ve geceleme verilerine yansıdı. Bu durum, sınır kapılarından giriş yapan yabancıların büyük bölümünün gecelemeyen, yani klasik tanımıyla “turist” niteliği taşımayan ziyaretçiler olduğunu gösteriyor.
Verilere göre, 10 sınır ilinin toplam yabancı ziyaretçi sayısı içindeki payı yüzde 18,1 seviyesinde bulunuyor. Buna karşın, toplam yabancı geceleme sayısından aldıkları pay yalnızca yüzde 0,56’da kalıyor. Bu çarpıcı fark, sınır illerinden giriş yapanların önemli bölümünün günübirlikçi olduğunu ortaya koyuyor.
Resmi istatistiklerde gerçek günübirlikçi-gecelemeyen ziyaretçi sayısı ayrıca açıklanmıyor. 2025 yılı için gemi yolcusu olarak gelen günübirlikçi sayısı da Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerinde yer almadı. Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre ise 2025’te yaklaşık 2,1 milyon gemi yolcusu Türkiye limanlarına giriş yaptı. Bu yolcuların önemli bir kısmı da geceleme yapmadan ülkeden ayrılıyor.
Sınır illerine göre oranlar incelendiğinde tablo daha net ortaya çıkıyor. Örneğin Hakkari’den giriş yapan yabancıların neredeyse tamamı geceleme yapmıyor. Edirne ve Kırklareli’nde geceleme oranı yüzde 5 ila 8 arasında değişiyor. Van’da geceleme oranı yaklaşık yüzde 40, Şanlıurfa’da ise yüzde 14 seviyesinde bulunuyor. Ancak bu illerde dahi toplam giriş sayısı içinde gecelemeyenlerin oranı oldukça yüksek.
Bu verilerden hareketle, 10 karasal sınır ilinden gelen 9,5 milyon yabancı ziyaretçinin en az 8 milyonunun günübirlikçi niteliğinde olduğu tahmin ediliyor. Buna 2 milyonu aşan gemi yolcusu da eklendiğinde, toplamda 10 milyonu aşkın ziyaretçinin geceleme yapmadığı değerlendiriliyor.
Bu durumda, 2025 yılında açıklanan 52-53 milyon yabancı ziyaretçi sayısından yaklaşık 10 milyonluk günübirlikçi kesim çıkarıldığında, Türkiye’nin gerçek turist sayısının 40-42 milyon bandında olduğu öne sürülüyor. Uluslararası karşılaştırmalarda “turist” tanımı genellikle en az bir gece konaklama yapan ziyaretçileri kapsıyor. Bu nedenle Türkiye’nin dünyadaki 4’üncülük sıralamasının hangi tanıma göre yapıldığı önem taşıyor.
Turizm gelirleri açısından bakıldığında da geceleme sayısı belirleyici bir kriter olarak öne çıkıyor. Çünkü konaklama yapan turistler, yeme-içme, ulaşım ve alışveriş harcamalarıyla ekonomiye daha yüksek katkı sağlıyor. Günübirlikçi ziyaretçilerin ekonomik etkisi ise görece daha sınırlı kalıyor.
Turizm verilerinin şeffaf ve ayrıntılı biçimde açıklanmasının hem sektörün sağlıklı analiz edilmesi hem de uluslararası karşılaştırmaların doğru yapılması açısından önemli. Türkiye’nin 2025 turizm performansında gerçekten hangi sayı ile dünyada 4’üncü sırada yer aldığı sorusu ise, “ziyaretçi” ve “turist” tanımlarının netleştirilmesiyle yanıt bulacak.
2025’te 10 sınır şehrinde yabancı ziyaretçi ve yabancı geceleme sayısı
