Sermaye Piyasası Kurulu’nun yeni düzenlemesiyle yabancıların Türkiye’de yatırım ve kripto varlık hesaplarını uzaktan açabilmesinin önü açıldı. Çipli pasaportla kimlik doğrulamasından adres kontrolüne kadar yeni güvenlik şartları getirildi. Para transferlerinde ise kişinin kendi banka hesabı şartı aranacak.
Yabancı yatırımcıların Türkiye’de aracı kurum, portföy yönetim şirketi ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarında uzaktan hesap açmasına imkan tanıyan yeni dönem başladı. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) uzaktan müşteri edinimine ilişkin düzenlemesi, 3 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle Türk vatandaşı olmayan kişilerin uzaktan müşteri edinimi kapsamına alınmasının yanı sıra kimlik doğrulama, adres kontrolü, para transferleri ve güvenlik süreçlerine ilişkin kurallar da belirlendi. Yabancı müşterilerin uzaktan kimlik tespitinde belirlenen teknik ve güvenlik şartlarını karşılaması gerekecek.
ÇİPLİ PASAPORT OLMADAN İŞLEM YOK
Uzaktan kimlik doğrulamasında ICAO standartlarına uygun pasaport kullanılacak. Pasaportun NFC özelliğine sahip olması şartı aranacak. Pasaport çipinden elde edilen bilgiler ile belgenin üzerinde bulunan bilgilerin birbiriyle eşleşmesi zorunlu olacak. NFC üzerinden doğrulamanın yapılamaması halinde uzaktan müşteri ilişkisi kurulamayacak.
Kimlik tespiti, görüntülü görüşme yöntemiyle ve bu konuda özel eğitim almış personel tarafından gerçekleştirilecek. Gerekli koşulları karşılayan yapay zeka sistemlerinden de canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırması aşamalarında yararlanılabilecek.
Hesap açılışında kimlik doğrulamasının yanında yabancı müşterinin adres bilgileri de alınacak. Adresin en geç üç ay içerisinde doğrulanması gerekecek.
Doğrulamada yerleşim yeri belgesinin yanı sıra son üç aya ait elektrik, su veya doğal gaz faturaları kabul edilebilecek. Kamu kurumlarından alınan belgeler ve müşterinin bulunduğu ülkenin kamuya açık veri tabanlarından da adres kontrolü amacıyla yararlanılabilecek.
Adres doğrulaması tamamlanmadan müşterinin para veya kripto varlık transferi yapmasına izin verilmeyecek. Sermaye piyasası araçlarına ilişkin virman işlemleri de aynı şart kapsamında değerlendirilecek.
IP, CİHAZ VE KONUM VERİLERİ KONTROL EDİLECEK
Uzaktan müşteri edinimi sürecinde güvenlik kontrolü yalnızca pasaport bilgileriyle sınırlı kalmayacak. IP ve port bilgileri, cihaz kimliği, coğrafi konum ve tarayıcı verileri de risk esaslı olarak incelenecek.
Kontroller sırasında şüpheli bir durumun belirlenmesi halinde müşteri edinim süreci sonlandırılacak. Böylece uzaktan gerçekleştirilen işlemlerde teknik veriler ile müşteriye ait bilgilerin birlikte değerlendirilmesi sağlanacak.
Pasaportla uzaktan kimliği doğrulanan yabancı müşteriler, düzenleme kapsamında yüksek risk grubunda takip edilecek. Bu müşterilere ait bilgiler ve portföy büyüklükleri üçer aylık dönemler halinde Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) bildirilecek.
PARA TRANSFERİNDE KENDİ HESABI ŞARTI
Yeni dönemin dikkat çeken hükümlerinden biri de yabancı müşterilerin para transferlerine ilişkin getirilen sınırlamalar oldu. Pasaportla kimliği uzaktan doğrulanan yabancıların açılan hesaplarına yalnızca yurt dışında kendi adlarına bulunan banka hesaplarından para gönderilebilecek.
Aynı kural hesaptan gerçekleştirilecek para çıkışlarında da uygulanacak. Para, müşterinin kendi adına bulunan banka hesabına gönderilebilecek. Transfer işlemleri SWIFT sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.
Bu kurallarla yabancı yatırımcıların uzaktan hesap açmasına imkan tanınırken para hareketlerinin müşteri adına kayıtlı banka hesapları üzerinden gerçekleştirilmesi sağlanacak.
ŞİRKET TEMSİLCİLERİNE DİJİTAL DOĞRULAMA
SPK’nın yeni düzenlemesi yalnızca bireysel yabancı müşterileri kapsamıyor. Ticaret siciline kayıtlı şirketlerde yetkili temsilcilerin kimlikleri ile şirketi temsil etme yetkileri de dijital ortamda doğrulanabilecek.
Bu kontroller sırasında MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi kayıtlarından yararlanılacak. Gerektiğinde Gelir İdaresi Başkanlığı verileri ile imza sirküleri de incelemeye alınabilecek.
Şirketin gerçek faydalanıcısının belirlenememesi durumunda işlem tamamlanmayacak. Kimlik bilgileri veya temsil yetkisine ilişkin kayıtlar arasında uyumsuzluk bulunması halinde de süreç sonlandırılacak.
Düzenlemeyle yabancı yatırımcıların Türkiye’de yatırım ve kripto varlık hizmetleri kapsamında uzaktan hesap açmasının önü açılırken kimlik ve adres doğrulaması, teknik güvenlik kontrolleri, risk takibi ve para transferlerine ilişkin yeni kurallar da uygulamaya girdi.
