Geçtiğimiz hafta turizm sektörünün gündeminde kültürel miras yönetimi, Schengen vize süreçleri, sürdürülebilirlik yatırımları ve iç turizmi desteklemeye yönelik yeni öneriler öne çıktı. Yerebatan Sarnıcı’nın Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devri ve ardından gelen mahkeme kararı kültürel miras alanındaki tartışmaları yeniden alevlendirirken, Schengen bölgesindeki sınır kontrolleri konusunda Avrupa Birliği ile Almanya arasında yaşanan görüş ayrılığı seyahat sektörünün dikkatle takip ettiği gelişmeler arasında yer aldı.
Vize randevu sistemlerinde yaşanan hareketlilik, kartlı turizm harcamalarındaki güçlü büyüme ve Kurban Bayramı’nda müze ve ören yerlerinde kırılan ziyaretçi rekorları Türkiye turizmindeki canlı talebi bir kez daha ortaya koydu. Aynı dönemde sürdürülebilir turizm yatırımları, çevre projeleri ve altyapı destekleri sektörün uzun vadeli dönüşümüne yönelik önemli adımlar olarak öne çıktı.
Turizm artık yalnızca ziyaretçi sayılarıyla değil; sürdürülebilirlik, erişilebilirlik, dijitalleşme ve kültürel değerlerin etkin yönetimiyle şekillenen yeni bir rekabet dönemine giriyor. Bu dönüşümü doğru okuyup yöneten destinasyonlar ve işletmeler, önümüzdeki dönemin kazananları olacak. Şimdi gelin, geçen haftanın öne çıkan turizm haberlerine birlikte bakalım.
1. Bayramda Kültür Turizmi Rekoru: 1,5 Milyon Ziyaretçi
Kurban Bayramı tatilinde Türkiye genelindeki müze ve ören yerleri toplam 1 milyon 514 bin ziyaretçiyi ağırlayarak tarihi bir başarıya imza attı. Efes, Hierapolis, Göbeklitepe, Zelve-Paşabağlar ve Zeugma Mozaik Müzesi en yoğun ilgi gören kültür noktaları oldu. Veriler, restorasyon yatırımlarının ve yeni müzecilik anlayışının kültür turizmini güçlendirdiğini ortaya koyarken, Türkiye’nin kültürel mirasının turizm gelirlerindeki payının da giderek arttığını gösteriyor.
2. Yerebatan Sarnıcı Krizi: Devir Yapıldı, Mahkeme Durdurdu
İstanbul’un en önemli tarihi yapılarından Yerebatan Sarnıcı’nın yönetimi İBB’den alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredildi. Devir işlemi sırasında tesis geçici olarak ziyarete kapatıldı. Ancak süreç yeni bir hukuki boyut kazandı ve mahkeme devir işlemine ilişkin yürütmeyi durdurma kararı verdi. Kültürel mirasın yönetimi konusunda yeni tartışmaları beraberinde getiren gelişme, İstanbul turizminin en önemli ziyaret noktalarından birinin geleceğini de gündeme taşıdı.
3. Schengen’de Çatlak: AB Kaldırmak İstiyor, Almanya Direniyor
AB Komisyonu, Schengen bölgesindeki iç sınır kontrollerinin kademeli olarak kaldırılmasını isterken Almanya bu çağrıyı reddetti. Berlin yönetimi düzensiz göç ve insan kaçakçılığıyla mücadelede sınır kontrollerinin etkili olduğunu savunuyor. Tartışma, Avrupa içindeki serbest dolaşım sisteminin geleceği açısından kritik görülürken, turizm ve iş seyahatleri üzerindeki etkileri de yakından takip ediliyor.
4. Vize Sisteminde Hareketlilik: Randevular Açılıyor, Tartışmalar Sürüyor
Schengen vizesi randevu sisteminde yaşanan sıkışıklığın ardından başlatılan denetimler sonuç vermeye başladı. Yetkililer usulsüz randevu satışına ilişkin incelemeleri sürdürürken birçok ülkede yeni randevu kontenjanları açıldı. Aynı dönemde eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da vize aracılık sistemi üzerinden çıkar sağlandığı iddialarını reddetti. Böylece vize sistemi ve aracı kuruluşlara yönelik tartışmalar yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
5. Turizm Harcamaları 10,8 Milyar Dolara Ulaştı
Türkiye’de kartlı turizm harcamaları yılın ilk dört ayında yüzde 14 artarak 10,8 milyar dolara yükseldi. Online turizm harcamalarının 5,8 milyar dolara ulaşması ise dijital satış kanallarının hızla büyüdüğünü ortaya koydu. Özellikle konaklama ve uçak bileti harcamalarındaki artış, 2026 sezonuna yönelik talebin güçlü seyrettiğine işaret ediyor.
6. Sürdürülebilir Turizmde Yeni Hamleler
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın son sekiz yılda turizm altyapısına aktardığı 12,3 milyar liralık kaynak, TUI’nin Rodos’ta yürüttüğü Rhodes Co-Lab projesi ve Corendon’un Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi’ne verdiği destek sürdürülebilir turizmin yeni dönemin ana ekseni haline geldiğini gösterdi. Çevre koruma, su yönetimi, atık azaltımı ve yerel kalkınma projeleri destinasyonların rekabet gücünü belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.
7. İç Turizm İçin Vergi Teşviki Çağrısı
TÜRSAB Yönetim Kurulu Üyesi Hamit Kuk, şirketlerin çalışanlarına sunduğu tatil imkanlarının gider olarak yazılabilmesini önerdi. Bu uygulamanın hem çalışan verimliliğini artıracağı hem de iç turizm hareketliliğini büyüteceği belirtiliyor. Sektör ayrıca yerli turistlere uygulanan yüksek fiyat politikalarının gözden geçirilmesini ve iç pazarın daha rekabetçi hale getirilmesini talep ediyor.
8. Konaklama Sektöründe Yeni Düzenleme Dalgası
Turizm tesislerinde devre mülk satışlarının yasaklanması ve ETİK’in kısa dönem kiralamalara yönelik vergi ve rekabet eleştirileri sektörün regülasyon gündemini şekillendiriyor. Otelciler, Airbnb benzeri kısa dönem kiralamaların otellerle aynı kurallara tabi olması gerektiğini savunurken, yeni düzenlemeler konaklama sektöründe daha dengeli bir rekabet ortamı oluşturmayı hedefliyor.
9. MICE Sektörü Yapay Zekâ ve Rekabeti Masaya Yatırıyor
İstanbul’da düzenlenecek Turizmde İş Birliği ve Gelecek Zirvesi’nde Türkiye’nin kongre ve etkinlik turizmindeki yükselişi değerlendirilecek. Yapay zekâ uygulamalarının etkinlik yönetimi, fiyatlandırma ve müşteri analizindeki rolü sektör temsilcileri tarafından ele alınacak. Türkiye’nin küresel MICE pazarında ilk 10 destinasyon arasına girme hedefi öne çıkıyor.
10. Havacılıkta Yeni Rotalar ve Maliyet Baskısı
Corendon Airlines’ın Düsseldorf-Curaçao hattını açması Avrupa-Karayipler pazarında yeni fırsatlar yaratırken, American Airlines artan yakıt maliyetleri nedeniyle bazı iç hat uçuşlarını geçici olarak askıya alma kararı aldı. Havacılık sektörü bir taraftan yeni pazarlara açılırken diğer taraftan yükselen maliyetlerle mücadele etmeyi sürdürüyor.
