Turizmde gecelemelerin yüzde 60’a yakını kiralık konaklamalarda gerçekleşiyor. Bu segmentin daha şeffaf hale gelmesi, toplam geliri artırabilecek önemli bir unsur olarak görülüyor.
Türkiye turizminde dikkat çeken yeni tartışma, kısa süreli kiralık konaklama piyasasının kayıt altına alınmasıyla gelirlerin artıp artmayacağı sorusu etrafında yoğunlaşıyor. Özellikle Airbnb, Booking.com ve Expedia gibi platformlar üzerinden yapılan konaklamaların mevcut turizm gelirlerine tam olarak yansımadığı belirtiliyor.
Turizmdatabank verilerine göre, Türkiye’de tatil amaçlı gecelemelerin önemli bir bölümü oteller dışında, kiralık konutlarda gerçekleşiyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılında toplam geceleme sayısı 636 milyonu aşarken, Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına giren tesislerde bu rakam 252 milyon civarında kaldı. Buna karşılık kiralık evler ve benzeri tesis dışı konaklamalarda gerçekleşen geceleme sayısının 383 milyonu geçtiği tahmin ediliyor.
Bu tablo, turizm gelirlerinin önemli bir kısmının kayıt dışı ya da eksik kayıtlı alanlarda oluştuğuna işaret ediyor. Sektör temsilcilerine göre, bu alanların tam anlamıyla kayıt altına alınması halinde, 2025’te 64 milyar dolara ulaşan turizm gelirinin daha da yukarı taşınması mümkün olabilir.
Avrupa ile kıyaslandığında Türkiye’deki durum daha da dikkat çekici. Avrupa Birliği ülkelerinde kiralık konaklama tesislerinin toplam gecelemeler içindeki payı yüzde 25-30 seviyelerinde kalırken, Türkiye’de bu oranın yaklaşık yüzde 60’a ulaştığı tahmin ediliyor. Bu da Türkiye’de alternatif konaklama modelinin çok daha yaygın olduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlar, çözüm için farklı modeller öneriyor. Bunlardan biri, Fransa örneğinde olduğu gibi kiralık konutlara da belirli standartlar ve sınıflandırmalar getirilmesi. Böylece hem kalite kontrolü sağlanabilir hem de kayıt dışı gelirlerin önüne geçilebilir.
Mevcut verilere göre Türkiye’de turizm gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ı tesislerden elde edilirken, yüzde 60’lık kısmın tesis dışı konaklamalardan geldiği öngörülüyor. Bu nedenle sektör temsilcileri, verilerin daha şeffaf hale getirilmesi ve kayıt sisteminin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
