İran savaşı sonrası artan yakıt maliyetleri havacılık sektörünü sarstı. Financial Times verilerine göre Türk Hava Yolları, kapasitesini en fazla azaltan şirket oldu. Küresel ölçekte milyonlarca koltuk uçuş planlarından çıkarıldı.
Küresel havacılık sektörü, Orta Doğu’da tırmanan İran savaşı ve buna bağlı enerji krizi nedeniyle ciddi bir daralma sürecine girdi. Jet yakıtı fiyatlarının kısa sürede iki katına çıkması, havayolu şirketlerini uçuş ağlarını küçültmeye zorladı. Odatv.com’da yer alan habere göre, Financial Times’ın Cirium verilerine dayandırdığı analizde bu süreçten en fazla etkilenen şirketin Türk Hava Yolları (THY) olduğu belirtildi.
Son iki haftalık verilere göre THY, dünya genelinde kapasitesini en fazla azaltan havayolu olarak öne çıktı. İstanbul’un önemli bir küresel aktarma merkezi olmasına rağmen şirket, artan maliyetler ve yakıt tedarikine ilişkin belirsizlikler nedeniyle operasyonlarında ciddi kesintilere gitti. Şirket yönetimi, arz risklerini dengelemek ve maliyetleri kontrol altında tutmak amacıyla uçuş planlarını yeniden yapılandırıyor.
Yakıt Maliyetleri ve Bilet Fiyatları Yükseldi
Şubat ayı sonunda başlayan savaşın enerji piyasalarına etkisiyle jet yakıtı fiyatlarında yüzde 100’e varan artış yaşandı. Bu durum, birçok uçuş rotasını ekonomik olmaktan çıkarırken havayolu şirketlerini bilet fiyatlarını artırmaya zorladı. Artan fiyatlar talepte daralmaya yol açarken, binlerce uçuşun iptal edilmesi sektörde zincirleme etki yarattı.
Havayolu şirketleri, maliyetleri azaltmak için daha az yakıt tüketen uçaklara yönelirken doluluk oranı düşük hatları geçici olarak kapatma yoluna gidiyor. Bu strateji, kısa vadede maliyet baskısını hafifletmeyi amaçlasa da uzun vadede küresel uçuş ağında daralma riskini artırıyor.
Küresel Uçuş Ağında Büyük Kırılma
Enerji taşımacılığının kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, havacılık sektöründe dengeleri değiştirdi. Avrupa ile Asya arasındaki uçuş koridorlarında yaşanan aksaklıklar, özellikle Körfez bağlantılı hatları olumsuz etkiledi.
THY’nin ardından Çinli Air China kapasite azaltımında ikinci sırada yer alırken, Alman Lufthansa da en fazla kesinti yapan şirketler arasında gösteriliyor. Lufthansa, aynı zamanda iptal edilen sefer sayısında listenin başında bulunuyor.
Küresel ölçekte bakıldığında, Mayıs ayı uçuş planlamalarında toplam koltuk kapasitesi 132 milyondan 130 milyona gerileyerek yaklaşık 2 milyonluk kayıp yaşandı. Uzmanlar, krizin uzaması halinde havacılık sektöründe kalıcı değişimlerin kaçınılmaz olacağını ve seyahat alışkanlıklarının yeniden şekillenebileceğini belirtiyor.
